XỨ QUẢNG

Đình làng Lỗ Giáng, Hoà Xuân, Cẩm Lệ, Đà Nẵng

Đình làng Lỗ Giáng và nhà thờ Tiền Hiền, là một di tích văn hóa cổ, được xây dựng cách đây hơn 300 năm, tọa lạc tại phường  Hòa Xuân, quận Cẩm Lệ, thành Phố Đà Nẵng. Di tích này đã được UBND TP Đà Nẵng công nhận di tích cấp thành phố vào tháng 4/2007.

Theo gia phả các tộc họ và bia ký còn lưu giữ tại chùa Lỗ Giáng, làng Lỗ Giáng được các vị Tiền Hiền của các tộc Dương, Hồ, Nguyễn, Phạm, Lê từ Thanh Hóa di cư vào khai khẩn đất đai để lập làng, từ thời Lê Thánh Tông 1471 (thuộc Huyện Điện Bàn, phủ Triệu Phong, trấn Thuận Hóa bấy giờ).

Ban đầu, Đình và Nhà thờ Tiền Hiền làng Lỗ Giáng xây dựng đơn giản theo lối chòi canh gồ 4 cột, 2 kèo, mái lợp tranh, phần dưới để trống, phần trên làm nơi thờ cúng. Đến năm Bảo Đại nguyên niên (1926), đình làng được mở rộng hơn, kiến trúc theo lối ba gian, hai chái, có tất cả 36 cột, 4 mái lợp ngói âm dương. Đình gồm có sân ngoài, sân trong rồi đến tiền đường, chánh điện và hậu tẩm. Bên trái Đình có nhà hội hương dùng làm nơi hội họp, cất giữ vật dụng của Đình. Phía ngoài Đình là cổng Đình, kiến trúc theo lối tam quan có đắp nổi 2 trụ tiêu biểu hai bên cổng, cổng giữa có 1 tầng lầu và bên dưới đắp nổi 3 chữ: “Lỗ đình môn”.  Cùng với ngôi đình, Nhà thờ Tiền Hiền Lỗ Giáng cùng được xây dựng ngay bên cạnh để thờ quan Thánh Đế Quân và thờ Phật. Nay nhà thờ cũng là nơi để thờ các vị tiền hiền đã có công khai phá khẩn hoang lập nên làng Lỗ Giáng. Về mặt kiến trúc, nhà thờ Tiền Hiền Lỗ Giáng rất giống với Đình được xây dựng theo lối chữ Đinh hay còn gọi theo dân gian là hình chuôi vồ. Bố cục nhà thờ được chia thành ba gian gồm tiền đường, chánh diện và hậu tẩm

Đình làng và Nhà thờ Tiền Hiền Lỗ Giáng còn lưu giữ được nhiều hiện vật quý như: một số bản phong sắc có niên đại từ thời Minh Mạng đến Bảo Đại, 3 tấm biển vàng của 2 tộc Lâm, Phan 4 bia đá có ghi niên đại Bảo Đại thứ 7 (1932). Đặc biệt là tấm biển vàng do vua Khải Định sắc phong năm 1925 dòng chữ: “Mỹ tục khả gia”, thể hiện được thuần phong mỹ tục của người dân nơi đây.

Hiện nay, đình làng chỉ còn lại phần cổng tam quan và hậu tẩm, riêng nhà thờ Tiền hiền cạnh đó vẫn còn như nguyên vẹn. Theo nghiên cứu của các nhà sử học thì đình Lỗ Giáng có kiến trúc rất độc đáo và cả miền Trung chỉ có đình làng này là có nét kiến trúc như thế. Di tích này được xây dựng theo lối kiến trúc “ba gian, hai chái” và mái được lợp ngói âm dương. Trên mái đình và cổng tam quan được trang trí những hình tượng long, phượng và kỳ lân, dơi ngậm kim tiền… rất bay bướm và sống động.

Đình làng Lỗ Giáng, Hoà Xuân, Cẩm Lệ, Đà Nẵng

Đình làng Lỗ Giáng, Hoà Xuân, Cẩm Lệ, Đà Nẵng

Tại khu vực này, thành phố Đà Nẵng đang triển khai thực hiện dự án Khu du lịch sinh thái Hòa Xuân. Đây là một dự án lớn của thành phố, có khối lượng đất, cát dùng để san ủi mặt bằng là rất lớn. Quá trình san ủi mặt bằng hoàn tất thì chắc chắn mặt đường mới sẽ cao hơn mặt nền đình Lỗ Giáng và nhà thờ Tiền hiền cạnh đó chừng 1,5 – 2m dễ gây sập đình. Để bảo tồn đình làng Lỗ Giáng, giải pháp hiện nay là sẽ nâng cổng tam quan, nhà thờ Tiền hiền lên ngang bằng với mặt đường của dự án và xây lại một ngôi đình mới. Tổng diện tích của đình làng mới sẽ là 22.500m2 và dự toán kinh phí là 12 tỷ đồng, đập bỏ khu hậu tẩm của đình làng vì đã xuống cấp nghiêm trọng và để không cân đối với công trình đình làng mới.

Một số quan điểm khác cho rằng,  những gì còn lại của đình làng Lỗ Giáng không nên đập bỏ đi vì bản thân chứa đựng nhiều giá trị văn hóa và lịch sử. Hơn nữa khi xây dựng mới đình làng liệu rằng các nét kiến trúc nghệ thuật độc đáo có được bảo tồn nguyên vẹn. KDLST Hòa Xuân được hoàn tất thì đình làng và nhà Tiền hiền Lỗ Giáng sẽ là điểm thu hút khách du lịch quan trọng, vì vậy thành phố nên chọn một phương án thích hợp ngõ hầu bảo tồn nguyên vẹn kiến trúc của di tích độc đáo này. Đó cũng là cách chúng ta giữ lại những dấu tích người xưa.

Advertisements

Tháng Mười Một 15, 2008 - Posted by | 5. Đất và Người

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: