XỨ QUẢNG

Cuối năm, thăm nhà thơ Xuân Tâm

Những ngày cuối năm Canh Dần 2010, nhân ra Hà Nôi, tôi có dịp đến thăm Cụ Xuân Tâm (Phan Hạp) một thân tộc cao niên, nhiệt tình việc khuyến học tộc họ, một nhà thơ tiền chiến còn lại cuối cùng …

Lạnh! Hà Nội những ngày cuối năm vẫn còn quá lạnh đối với người miền Trung như tôi. Trên đường, người và xe vẫn tấp nập. Hình như mọi người quên cả lạnh, vội vã cố làm cho xong những việc còn lại trước khi qua năm mới. Co ro trong chiếc áo ấm to, dày, tôi tìm đến thăm cụ Xuân Tâm, trong những cơn gió lạnh buốt da mặt.

Cụ Xuân Tâm, tức cụ Phan Hạp, năm nay đã 95 tuổi, là người họ Phan làng Bảo An, xã Điện Quang, Điện Bàn, Quảng Nam. Cụ là con trai thứ hai của ông Phan Diêu, sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học ở Bảo An. Từ trước năm 1945, Cụ đã đăng nhiều bài thơ trong các tạp chí Tân văn, Sông Hương, Bạn đường, Thanh niên, Đoàn kết kháng chiến Liên Khu 5, Văn, Đại đoàn kết,Tiền phong, Phụ nữ Việt Nam. Năm 1941, Cụ xuất bản tập thơ “Lời chim non”, có nhiều bài Cụ sáng tác từ năm 1935, tức năm 19 tuổi. Trong tập thơ này, có bài “Nghỉ hè” đã đoạt giải Nhất trong cuộc thi thơ của báo Bạn đường. Cụ Xuân Tâm và thơ của ông đã được Hoài Thanh và Hoài Chân giới thiệu, chọn đưa vào tập “Thi nhân Việt Nam” xuất bản năm 1941.

Những năm gần đây, Cụ Xuân Tâm quan tâm ủng hộ việc tộc họ, nhất là việc khuyến học của con cháu quê nhà. Cụ là người đã tích cực đóng góp nhiệt tình chung sức lập Quỹ khuyến học khuyến tài 100 triệu đồng, hiện đang được Hội đồng gia tộc và Chi hội khuyến học tại Bảo An sử dụng khen thưởng học sinh giỏi hàng năm.

Bác xe ôm khéo léo luồn lách giữa dòng xe máy, ô tô dày đặc trên đường phố để đưa tôi về phía đường Thụy Khuê. Thấp thoáng xa xa mặt hồ Tây, lãng đãng sương mờ, tỉnh lặng, mặc phố xá ồn ào, náo nhiệt. Nhà Cụ Xuân Tâm ở trong cùng dãy nhà số 1 ngõ 234 Thụy Khuê, sau cánh cổng gỗ. Mở cửa đón khách là chị giúp việc trong nhà cụ, vẻ đon đả nhiệt tình khi biết tôi từ quê ra thăm.

Nghe tiếng gọi “Cụ ơi có khách”, Cụ Xuân Tâm ngồi dậy bước đến bàn làm việc. Tôi vội đến chào và đỡ Cụ ngồi xuống chiếc ghế sau bàn làm việc. Căn phòng nhỏ bày biện một chiếc giường, ngay phía trước giường là bàn làm việc và bàn tiếp khách. Trên bàn làm việc để đầy tạp chí, sách báo, bút viết, có chiếc kính lúp để đọc sách. Phía góc nhà, đặt bàn thờ Cụ bà, còn mới.

Sau khi giới thiệu, tôi xin phép bày hộp bánh khô mè mang từ quê lên bàn thờ Cụ bà thắp hương, rồi mừng tuổi Cụ ông do không có dịp đến thăm cụ ngày tết. Tôi chuyển lời thăm hỏi của bà con họ Phan tại Bảo An, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và gửi Cụ phong thư thăm hỏi của cô Phan Thị Miều, con gái ông Phan Khôi. Cụ chăm chú nghe tôi nói và cười hồn hậu, lấy chiếc kíp lúp trên bàn đọc thư cô Miều, thỉnh thoảng gật gù thích thú.

Tôi báo Cụ hay những hoạt động của tộc họ, nhất là hoạt động khuyến học, sử dụng quỹ khuyến học, khuyến tài tại Bảo An, mà Cụ là một trong những người người quan tâm và ủng hộ đóng góp nhiều nhất. Đôi lần, tôi ý tứ muốn dừng câu chuyện để Cụ nghỉ ngơi. Nhưng với giọng nhỏ, nhẹ, Cụ bảo “tốt, tốt”, rồi chăm chú nghe chuyện. Tôi cũng kể về dự định của Ban Tri tộc tại thành phố Hồ Chí Minh muốn làm tuyển tập thơ văn họ Phan Bảo An và rất mong Cụ sẽ gửi bài đăng.

Nghe chuyện thơ văn, cụ ngước nhìn, ánh mắt như vui hơn. Tôi mở quyển Thi nhân Việt Nam đem theo, đọc Cụ mấy câu trong bài “Xa lạ”:

“Chân ngắn quá không đi cùng trái đất

Để mắt nhìn cảnh lạ trải bên đường”

Rồi lại đọc mấy câu trong bài “Nghỉ hè”:

“Sung sướng quá giờ cuối cùng đã hết

Đoàn trai non hớn hở rủ nhau về

Chín mươi ngày nhảy nhót ở miền quê

Ôi tất cả mùa xuân trong mùa hạ!”

Lúc này, nhìn gương mặt Cụ cười thật rạng rỡ. Nghe tôi đề nghị viết vài chữ lưu niệm chuyến thăm viếng cuối năm, Cụ cầm bút ghi hai chữ “Xuân Tâm” vào trang đầu sách Thi nhân tiền chiến.

Vì phải vội về cho kịp chuyến bay, tôi xin phép chia tay Cụ mà lòng vẫn nhiều nối tiếc. Việc tộc họ, việc thơ ca, tôi vẫn còn chưa nói hết. Bước ra ngoài ngõ, trái ngươc với không gian tĩnh lặng, ấm áp trong nhà Cụ, đường phố càng đông đúc tấp nập hơn lúc tôi mới đến. Ngoái lại sau lưng nhìn chiếc cổng gỗ đã khép lại, nghĩ đến hình ảnh ông cụ già nua, đang cầm chiếc kính lúp đọc lại lá thư từ quê vừa gửi ra, tôi chợt ấm lòng.

Đường về, trời vẫn lạnh cắt da như lúc ban mai. Phía bên kia đường, một chú bé con nhìn tôi vẫy vẫy tay chào, miệng cười thật tươi. Em như hiểu được niềm vui của tôi sau chuyến thăm Cụ Xuân Tâm, một thân tộc cao niên nhiệt tình với việc khuyến học của tộc, một nhà thơ cuối cùng của văn đàn tiền chiến còn sót lại trần gian, sau khi nhà thơ Tế Hanh ra đi mãi mãi.

Hà Phan Theo hophan.net

Advertisements

Tháng Hai 18, 2011 - Posted by | 6. Thơ văn

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: